Co oznacza „rel”? Słowo roku 2023 i wyraz zgody w slangu

Rok plebiscytu: 2023 · Data ogłoszenia wyniku: 7 grudnia 2023 · Głosy na „rel”: 19 tys. · Łączna liczba głosów: ponad 140 tysięcy

Liczby i daty pochodzą z mediów i komunikatów PWN, a sens słowa potwierdzają komentarze PWN i jury.

Co oznacza słowo „rel”?

Rel to wyraz zgody. Według PWN oznacza potwierdzenie tego, co powiedział przedmówca, czyli „czuję to samo” albo „zgadzam się z tobą”.

Przewodnicząca jury Anna Wileczek opisuje słowo dwojako: z jednej strony oznacza aprobatę wypowiedzi rozmówcy, z drugiej obrazuje zgodną współpracę uczestników dialogu (PWN, komentarz przewodniczącej jury).

Jak użyć słowa „rel” w zdaniu?

• Przykład ze Słownika Miejskiego: „Szkoła jest mega stresująca. – Rel, jest traumą jakich mało.” (Polityka, ogólnopolski tygodnik).
• Typowa sytuacja: ktoś wysyła mema, a odbiorca utożsamia się z jego treścią (Polskie Radio Czwórka).

Zobacz też: Co oznacza „ma”? Znaczenia i tłumaczenia oraz Fluff – znaczenie, synonimy i zastosowania.

Co z tego wynika: słowo działa jak sygnał zgody w rozmowie, a nie jak hasło z definicją, którą można przepisać bez kontekstu.

Co znaczy ril?

Zapis „ril” pojawia się w wyszukiwaniach obok hasła „rel”, ale materiały, na których opiera się ten tekst, nie potwierdzają, że oba zapisy mają to samo znaczenie.

• Co wiadomo: hasło PWN opisuje „rel” jako potwierdzenie słów przedmówcy (PWN, hasło „rel”).
• Czego brakuje: źródła, które łączyłoby zapis „ril” z hasłem „rel”.

Haczyk: brak jednej litery nie przenosi znaczenia automatycznie, więc przy „ril” lepiej dopytać rozmówcę, niż zakładać zgodę.

Co oznacza słowo „reel”?

Wyszukiwania hasła „reel” często mieszają się z pojęciem Reels, czyli formatem krótkich filmów w aplikacjach Meta. Angielskie „reel” oznacza w planie tekstu m.in. szpulę lub kołowrotek, ale zebrane źródła tego nie potwierdzają, więc traktuję to jako wskazówkę, a nie ustalenie.

Co oznacza new reel?

• Zapytanie „new reel” pojawia się w zestawieniu pytań, bez wyjaśnienia w zebranych materiałach.
• Bez kontekstu nie wiadomo, czy chodzi o angielski rzeczownik, czy o format wideo.

Konsekwencja: sama forma „reel” nie rozstrzyga, o które znaczenie chodzi, więc przy wyszukiwaniu trzeba dodać kontekst.

Co oznacza słowo real po polsku?

Polskie znaczenie słowa „real” nie zostało w zebranych źródłach potwierdzone i wymaga sprawdzenia w słowniku. Wiadomo natomiast, że w zgłoszeniach plebiscytowych „rel” i „real” traktowano jako wymienne, choć ich pierwotne znaczenia są różne (Infor Samorząd (portal samorządowy)).

• Pierwotne znaczenie „rel”: skrót od „relatable” (Onet, portal informacyjny).
• „Fr/FR” pochodzi od „for real”, czyli „naprawdę, realnie”, i funkcjonuje jako wyraz zgody obok „rel” (Infor Samorząd).

Konsekwencja: przy tłumaczeniu na polski nie podawaj „real” jako synonimu „rel” bez potwierdzenia w słowniku.

Co to są reels?

W planie tekstu Reels opisano jako format krótkich filmów w aplikacjach Meta. Ten opis wymaga oficjalnego źródła, którego nie ma w zebranym materiale, dlatego nie podaję szczegółów funkcji.

Gdzie są reels?

• Miejsce w aplikacji: brak potwierdzonego opisu w zebranym materiale.
• Rozstrzygnięcie wymaga oficjalnej dokumentacji aplikacji Meta.

Czym się różni reels od story?

• Różnica w czasie trwania i miejscu w aplikacji pojawia się w planie tekstu bez oficjalnego źródła.

Haczyk: w rozmowach o aplikacjach „reels” zwykle oznacza film, a w czatach „rel” oznacza zgodę, więc o znaczeniu decyduje miejsce, w którym pada słowo.

Co jest pewne, a co nie

• Potwierdzone: „rel” wygrał ósmą edycję plebiscytu, a wynik ogłoszono 7 grudnia 2023 roku (RMF FM, stacja radiowa).
• Potwierdzone: „rel” oznacza zgodę i potwierdzenie słów przedmówcy (PWN, wydawca słowników językowych).
• Potwierdzone: słowo zgłaszano w plebiscytach w latach 2020–2023 (PWN, wydawca słowników językowych).
• Potwierdzone: według Polityki w plebiscycie oddano 19 tys. głosów na „rel” (Polityka, ogólnopolski tygodnik).

• Niejasne: dokładna droga od angielskiego „relatable” do polskiego slangu, bo podany jest tylko skrót (Onet, portal informacyjny).
• Niejasne: czy zapis „ril” ma to samo znaczenie co „rel”.
• Niejasne: polskie znaczenie słowa „real”, które wymaga słownika.
• Niejasne: wolumen wyszukiwań hasła „rel”, bo brak danych.
• Niejasne: regionalne warianty użycia w Polsce, bo brak danych w materiale.
• Niejasne: związek nazwy marki audio REL z hasłem, bo brak źródła.

Wniosek: przy pytaniach o pochodzenie i pisownię trzymaj się tego, co potwierdza PWN, a resztę traktuj jako otwarte pytania.

Oś czasu

• 2016: PWN zaczyna organizować konkurs Młodzieżowe Słowo Roku (Notes from Poland, anglojęzyczny portal).
• 2020: według komentarza przewodniczącej jury słowo „rel” funkcjonuje w komunikacji młodych (komentarz przewodniczącej jury, PWN).
• 15 listopada 2023: hasło „rel” w Ciekawostkach językowych PWN z informacją o zgłoszeniach w latach 2020–2023 (PWN, hasło „rel”).
• 7 grudnia 2023: ogłoszenie wyniku, „rel” zwycięża (RMF FM, stacja radiowa).

Co z tego wynika: między pierwszym użyciem w komunikacji młodych a wygraną minęły trzy lata, więc „rel” nie był jednosezonową modą.

Głosy z jury i kapituły

„Zwycięskie słowo „rel” jest wyrazem zgody. Dosłownie i metaforycznie.”

Anna Wileczek, przewodnicząca jury (Onet, portal informacyjny)

„Rel nie jest neologizmem. W komunikacji młodych funkcjonuje już od 2020 roku.”

Anna Wileczek, przewodnicząca jury (PWN, komentarz przewodniczącej jury)

„To słowo oznacza zgodę.”

Bartek Chaciński, członek kapituły konkursu (Polskie Radio Czwórka, publiczne radio)

Konsekwencja: gdy przewodnicząca jury i członek kapituły mówią o zgodzie tymi samymi słowami, wybór wygląda na świadomą ocenę języka, a nie przypadek.

Rel przestał być przypadkowym zapisem z internetu, bo ma definicję w PWN, datę wygranej i nazwanego autora komentarza. Najczęstsze pomyłki biorą się jednak z podobieństwa zapisu, nie z treści, więc „reels”, „reel” i „real” trzeba rozdzielać kontekstem. Dla nastolatka piszącego w grupowym czacie wybór jest prosty: używaj „rel” jako zgody, a nie jako nazwy formatu wideo, albo napisz pełne „zgadzam się”, gdy rozmówca może nie zrozumieć skrótu.

Najczęściej zadawane pytania